دلایل اضافه وزن در افراد
اضافه وزن صد در صد فقط مربوط به تغذیه نیست ،همه ما افرادی را می شناسیم که بستنی، کیک، پیتزا، تنقلات و هر چیزی که دوست دارند میخورند و دچار اضافه وزن نمی شوند. بر خلاف آنها افرادی هستند که هرچقدر هم کم بخورند وزن اضافه می کنند. واقعا چرا؟ دلیل چاقی چیست؟ چه چیزی باعث میشود که یک نفر بدون تلاش و پرخوری لاغری خود را حفظ کند اما شخص دیگری برای جلوگیری از اضافه وزن رژیم بگیرد و در تلاش باشد که چاق نشود؟
وزن شما به تعداد کالری مصرفی، میزان کالری که ذخیره می کنید و میزان سوخت و ساز شما بستگی دارد. اما هر یک از این عوامل تحت تأثیر ترکیبی از ژن ها و محیط قرار دارند. هر دو می توانند بر روی فیزیولوژی شما تأثیر بگذارند (مانند سرعت سوزاندن کالری) و همچنین بر رفتار (مثلاً انواع غذایی که برای خوردن انتخاب می کنید). تعامل بین همه این عوامل از لحظه تصور شما آغاز می شود و در طول زندگی ادامه دارد.
معادله کالری
تعادل کالری ذخیره شده و سوزانده شده بستگی به ترکیب ژنتیکی، میزان فعالیت بدنی و میزان کالری که بدن شما در حالت استراحت می سوزاند دارد. اگر به طور مداوم تمام کالری هایی را که در طی یک روز مصرف می کنید بسوزانید، وزن خود را حفظ می کنید. اگر کالری دریافتی بیش از کالری مصرفی باشد شما دچار اضافه وزن می شوید.
کالری اضافی به عنوان چربی در بدن ذخیره می شود و بدن شما این چربی را در سلول های چربی (بافت چربی) ذخیره می کند. یا سلولهای چربی که همیشه در بدن وجود دارند را بزرگتر میکند؛ یا سلول های چربی جدید تولید می شود. اگر مصرف غذای خود را کاهش دهید و کالری کمتری نسبت به سوزاندن مصرف کنید، یا اگر بیشتر ورزش کنید و کالری بیشتری بسوزانید، بدن بعضی از ذخایر چربی را کاهش می دهد. وقتی این اتفاق می افتد، سلول های چربی همراه با دور کمر شما کوچک می شوند.
تأثیرات ژنتیکی بر چاقی
تا به امروز، بیش از 400 ژن مختلف در اضافه وزن یا چاقی نقش داشته است. ژن ها از راه های مختلف با تأثیر بر اشتها، گرسنگی (احساس گرسنگی)، متابولیسم، ولع مصرف مواد غذایی، توزیع چربی بدن و افزایش اشتها هنگام استرس و ناراحتی، به افزایش وزن و چاقی کمک می کند.
قدرت تأثیر ژنتیکی بر اختلالات وزن از فردی به فرد دیگر کاملاً متفاوت است. تحقیقات نشان می دهد که در برخی افراد، 25% ژن عامل اضافه وزن است در حالی که برای برخی دیگر تأثیر ژنتیکی از 70٪ تا 80٪ است.
آیا اضافه وزن شما به ژن مربوط است؟
اگر بیشتر یا همه مشخصات زیر را دارید، به احتمال زیاد ژن ها نقش مهمی در چاقی و اضافه وزن شما دارد:
در بیشتر زندگی خود اضافه وزن داشته اید و وزن نرمال نداشته اید.
یکی از والدین یا بستگان درجه یک و یا خونی شما به طور قابل توجهی دارای اضافه وزن هستند. اگر پدر و مادر شما چاق باشند، به احتمال 80% شما هم چاق خواهید شد.
رژیم های سخت می گیرید و ماه ها کالری کم مصرف می کنید و مدام در حال ورزش هستید و به هیچ عنوان لاغر نمی شوید. (به اصطلاح آب می خورم هم چاق می شوم).
اگر خصوصیات زیر در مورد شما صدق میکند، ژن هیچ نقشی در اضافه وزن شما ندارد:
به شدت تحت تأثیر در دسترس بودن غذا قرار دارید.
شما نسبتاً اضافه وزن دارید، اما اگر یک رژیم غذایی و برنامه ورزشی مناسب را دنبال کنید می توانید به اندام ایده آل خود برسید.
در فصل تعطیلات، بعد از تغییر عادت های غذایی یا ورزشی یا در مواقعی که مشکلات روانی یا اجتماعی دارید، وزن خود را از دست می دهید یا وزن اضافه می کنید.
اگر وزن شما نرمال است و مرتباً از غذاهای پرکالری استفاده می کنید و ورزش نمی کنید و همچنان لاغر هستید، استعداد ژنتیکی شما برای چاقی صفر است.
ولی اگر وزن شما نرمال است و مرتبا از غذاهای پرکالری استفاده می کنید و مرتب ورزش می کنید و همچنان لاغر هستید استعداد ژنتیکی شما متوسط است.
افرادی که دارای استعداد ژنتیکی متوسط نسبت به اضافه وزن هستند، با مصرف کالری کمتر و ورزش های شدید شانس زیادی برای کاهش وزن خود به خود دارند.
ژن های صرفه جو چیست؟
در زمان های قدیم وقتی طعمه یا شکار فرار می کرد اجداد ما چگونه زنده می ماندند؟ کسانی که می توانستند چربی بدن خود را ذخیره کنند، در زمان گرسنگی زنده می ماندند و کسانی که نمی توانستند از بین می رفتند. این سازگاری تکاملی توضیح می دهد که، حدود 85٪ از ما ژن هایی به اصطلاح صرفه دار داریم؛ که به ما در صرفه جویی انرژی و ذخیره چربی کمک می کند. البته امروزه این ژن های صرفه جو بیش از اینکه یک نعمت باشد یک عذاب است. برای این که شبانه روز غذا به راحتی در دسترس ما است و مدام در حال ذخیره چربی هستیم.
افرادی که استعداد ژنتیکی شدید به چاقی دارند ژن های صرفه جو در آنها بسیار بالاست و ممکن است نتوانند با روش های معمول مانند رژیم غذایی و ورزش درمانی، وزن کم کنند. حتی اگر لاغر شوند ، احتمال افزایش وزن مجدد در آنها بسیار بالا است. برای افرادی که استعداد ژنتیکی بسیار قوی دارند، اراده خالص برای کاهش وزن و رسیدن به اندام ایده آل کاملا بی تأثیر است. به طور کلی، این افراد فقط با راهنمایی پزشک می توانند کاهش وزن خود را حفظ کنند. همچنین به احتمال زیاد به داروهای کاهش وزن یا جراحی نیاز دارند.
دلایل محیطی چاقی
عوامل ژنتیکی و نیروهایی در درون شما هستند که به افزایش وزن و اضافه وزن کمک می کنند. عوامل محیطی نیروهای خارجی هستند که در ایجاد این مشکلات نقش دارند. آنها هر چیزی را در محیط ما درگیر می کند که باعث می شود بیش از حد غذا بخوریم یا کم ورزش کنیم. در کل، عوامل محیطی دلیل اصلی چاقی و افزایش وزن است.
تأثیرات محیطی حتی قبل از تولد، خیلی زود دست به کار می شود. این تماس های، داخل رحمی را “برنامه ریزی جنینی” می نامند. مادرانی که در دوران بارداری سیگار می کشند فرزندانشان بیشتر دچار اضافه وزن می شوند نسبت به مادرانی که سیگار نمی کشند. این مورد در خصوص مادرانی که دیابت دارند نیز صدق می کند.
پس از تولد، نوزادانی که بیش از سه ماه از شیر مادر تغذیه می کنند در مقایسه با نوزادانی که کمتر از سه ماه از شیر مادر تغذیه می کنند، در نوجوانی کمتر دچار چاقی می شوند.
عادت های دوران کودکی اغلب تا آخر عمر با افراد همراه است. کودکانی که نوشابه های شیرین می نوشند و غذاهای فرآوری شده با کالری بالا می خورند، طعم این محصولات را پیدا می کنند و در بزرگسالی به خوردن آنها ادامه می دهند که تمایل به افزایش وزن دارد. به همین ترتیب، کودکانی که به جای فعال بودن، تلویزیون تماشا می کنند و بازی های ویدئویی انجام می دهند، ممکن است برای آینده ی کم تحرک برنامه ریزی شوند. بسیاری از ویژگی های زندگی مدرن باعث اضافه وزن می شود.
به طور خلاصه، امروزه محیط ما را ترغیب می کند که بیشتر غذا بخوریم و کمتر ورزش کنیم و شواهد زیادی وجود دارد که جنبه های وسیع تری از شیوه های زندگی از جمله میزان خواب، میزان استرس و سایر عوامل روانی می تواند بر وزن نیز تأثیر بگذارد.
تاثیر وعده غذایی و چاقی
می توانید میان وعده ها یا وعده های غذایی تان را هر جا که می روید مانند: مراکز خرید، استادیوم های ورزشی، سالن های سینما، ایستگاه های استراحت کنار جاده، حتی سالن های بدن سازی و کلوپ های سلامتی خریداری کنید.
یک میان وعده یا یک وعده غذایی فوق العاده از کلوچه و پاپ کورن گرفته تا ساندویچ و استیک و سیب زمینی سرخ کرده ممکن است حاوی 1500 تا 2000 کالری باشد و این تمام کالری مورد نیاز اکثر مردم برای کل روز است. تحقیقات نشان می دهد که مردم اغلب آنچه را که در مقابلشان قرار دارد می خورند، حتی اگر از قبل سیر شده باشند. جای تعجب نیست که، ما همچنین غذاهای پر کالری (به خصوص میان وعده های شور، نوشابه و پیتزا) را بیشتر می خوریم که بسیار راحت تر از گزینه های کم کالری مانند سالادها و میوه های کامل در دسترس هستند. چربی لزوماً مسئله نیست. تحقیقات نشان می دهد میزان چربی رژیم غذایی ما کاهش یافته است اما بسیاری از غذاهای کم چرب کالری بسیار بالایی دارند زیرا حاوی مقادیر زیادی قند برای بهبود و خوش طعم شدن آنها است. در کل، بسیاری از غذاهای کم چرب دارای کالری بالاتری نسبت به غذاهای پرچرب دارند.
دلایلی که روزانه باعث چاقی می شود
ورزش نکردن
زندگی روزمره ما، فرصت های زیادی برای فعالیت فراهم نمی کند. کودکان اغلب در مدرسه ورزش نمی کنند، بسیاری از افراد با ماشین به محل کار خود می روند و بیشتر روز را مقابل رایانه می نشینند. از آنجا که ساعت های طولانی کار می کنند، زمان مناسب برای ورزش یا پیاده روی را ندارند و اگر فرصتی پیش بیاید به استراحت و تفریح میگذرانند.
استفاده از خودرو
ما به جای پیاده روی به سمت مغازه های محلی، با ماشین به سمت یک فروشگاه بزرگ حرکت می کنیم، جایی نزدیک به درب ورودی پارک می کنیم ، خریدهای خود را در یک سبد خرید چرخدار حمل می کنیم و به خانه برمی گردیم.
زندگی ماشینی
استفاده از جاروبرقی ، ماشین ظرفشویی، ماشین لباسشویی و … تقریباً تمام فعالیت های جسمی ما را از کارهای روزمره خارج می کند و می تواند یکی از دلایل چاقی باشد.
تلویزیون
بخشی از مشکل اضافه وزن این است که افراد به جای ورزش یا فعالیتهای دیگری که کالری بیشتری می سوزانند ، در حال تماشای تلویزیون هستند. تماشای تلویزیون آن هم مدت طولانی با اضافه وزن و چاقی مرتبط است. مطالعات نشان داد که افراد دارای اضافه وزن و چاقی بیش از افراد با وزن طبیعی زمان بیشتری را به تماشای تلویزیون و بازی های ویدئویی می گذرانند. بیش از دو ساعت تماشای تلویزیون در روز همچنین خطر اضافه وزن در کودکان ، حتی در سنین سه سال را نیز افزایش می دهد.
تبلیغات تلویزیونی
تبلیغات مواد غذایی حین تماشای تلویزیون نیز ممکن است نقش بسزایی در افزایش وزن داشته باشد. در نمایش تلویزیونی یک ساعته به طور متوسط حدود 11 آگهی تبلیغاتی غذا و نوشیدنی وجود دارد که مردم را به خوردن غذا ترغیب می کند و خوردن غذا در جلوی تلویزیون مردم را به خوردن کالری بیشتر و به ویژه کالری بیشتری از چربی تحریک می کند. ثابت شده است کودکانی که مطالعه می کنند نسبت به کودکانی که تلویزیون تماشا می کنند لاغر تر هستند و یا وزن کم می کنند و دلیل آن تحرک نیست بلکه هنگام مطالعه از تنقلات استفاده نمی کنند.
استرس
فشارهای زمانی چه برای مدرسه، کار یا تعهدات خانوادگی، معمولاً مردم را به خوردن غذا و خواب برای فرار از مشکلات سوق می دهد که هر دو می توانند در افزایش وزن نقش داشته باشند. زمانی که افراد دچار استرس یا ناراحتی می شوند برای آرام کردن خود و دستیابی به آرامش به خوردن و خوابیدن پناه میبرند که موثر می باشد ولی دچار اضافه وزن می شوند. برخی از افراد وقتی تحت تأثیر افسردگی ، اضطراب یا سایر اختلالات عاطفی قرار می گیرند، بیشتر غذا می خورند و به نوبه خود، اضافه وزن و چاقی می تواند اختلالات عاطفی را تقویت کند. اگر بارها و بارها سعی کردید لاغر شوید و شکست خوردید، یا اگر فقط توانستید وزن خود را کاهش دهید، می توانید نا امیدی بزرگی در خود ایجاد کنید که باعث اضطراب و افسردگی می شود. چرخه ای ایجاد می شود که منجر به چاقی، بیشتر و بیشتر می شود، همراه با مشکلات عاطفی شدید.
غذا خوردن نامنظم
غذا خوردن نامنظم و هول هولکی و سرپایی یکی دیگر از دلایل چاقی است. ساعت بیولوژیکی مغز، ضربان ساز ضربان قلب که تعداد زیادی ریتم روزانه در بدن ما را کنترل می کند، همچنین ممکن است به تنظیم سیگنال های گرسنگی و سیری کمک کند. در حالت ایده آل، این سیگنال ها باید وزن ما را ثابت نگه دارند. آنها باید هنگامی که چربی بدن ما از حد معینی پایین می آید یا وقتی به چربی بدن بیشتری نیاز داریم، ما را به خوردن غذا سوق دهند و آنها باید به ما بگویند که چه موقع احساس سیری می کنیم و باید غذا را متوقف کنیم. ارتباط نزدیک بین ضربان ساز مغز و مرکز کنترل اشتها در هیپوتالاموس نشان می دهد که گرسنگی و سیری تحت تأثیر نشانه های زمانی قرار می گیرند. الگوی غذایی نامنظم ممکن است در اثربخشی این نشانه ها اختلال ایجاد کند که باعث افزایش چاقی شود.
کمبود خواب
هرچه کمتر بخوابید، احتمال افزایش وزن بیشتر است. کمبود خواب باعث اختلال در هورمون هایی می شود که گرسنگی و اشتها را کنترل می کنند و می تواند یکی دیگر از دلایل چاقی باشد. افرادی که کمتر از هشت ساعت در شب می خوابند، چربی بدن آنها بالاتر از افرادی است که بیشتر می خوابند و افرادی که کمترین ساعت را می خوابند بیشترین وزن را دارند.
تنقلات شیرین
افراد زمانیکه احساس گرسنگی می کنند به کیک و شیرینی و تنقلات پناه می برند که همه اینها از شیرین کننده های مصنوعی تشکیل شده که خود به تنهایی باعث اضافه وزن و چاقی می شود.
کلید واژه اصلی : اضافه وزن
کلید واژه های مترادف : چاقی ، افزایش وزن
نظر بدید